Stockholmsyndroom

Het voelde buitengewoon onwerkelijk: na maanden lockdown, toen je al blij was met een dagelijkse wandeling in het park, zaten we opeens in Stockholm, waar alles leek te kunnen. Ik had niet lang ervoor tickets geboekt voor het lange weekend met mijn zoon (met vouchers van een eerdere geannuleerde reis), maar had toen eigenlijk ook nauwelijks verwacht dat het doorging. En daar zaten we dan, in een modern hotel in de City, dat uitkeek op het fraaie postkantoor. Ik kon de toren vanuit ons raam bekijken, dus ben er maar eens goed voor gaan zitten. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ik er twee pogingen voor nodig had, maar ik kon me gelukkig beperken tot de toren... 

Eén van de bezienswaardigheden die je daar gezien moet hebben is uiteraard het wrak van de Vasa, het de Zweedse Titanic, die na iets meer dan een kilometer vaart roemloos ten onder ging. Er was te veel druk van bovenaf, men wilde de Koning niet tegenspreken, het werd ergens beschreven als de volmaakte 'engineering disaster'. Maar daardoor kunnen we het schip wel vandaag de dag in volle glorie bekijken. En kan ik er een cartoon aan wijden voor het nummer over onderwaterarcheologie... 

 

Vacances en France

Waren we na maanden thuis werken net gewend aan het idee dat we niet op vakantie zouden gaan, gingen we plotseling toch. De moleskine ging natuurlijk ook mee, om ter plekke de omgeving nog iets beter in me op te nemen. Zo ga je bijvoorbeeld toch anders kijken naar het huis waar je al jaren hebt verbleven en door en door denkt te kennen... 

Eerder waren we in Normandië, waar ik onder meer erg gecharmeerd was van deze protestante kerk meteen aan het strand. Het bleek dat het origineel was weggevaagd in de slag om Normandië; het was een juiste keuze om niet hetzelfde kerkje terug te bouwen, maar om te kiezen voor een modernere variant. Ook leuk om gezeten op het strand aan de praat te raken met een locale dame die via deze kerk haar beide ouders heeft begraven... 

Elders in het stadje was een lekker uitbundig fin-de-siècle-gebouw, dat ongetwijfeld ooit een luxe hotel en/of casino is geweest. De tekening van de toren liet me onbevredigd achter, maar mijn zoon vindt hem best goed, dus vooruit... 

 

Mi casa...

Leuk hoor, al die reisschetsen maar waarom niet eens een schets van je eigen huis - vooral als je in een rijksmonument woont? Deze week ben ik er dus eindelijk maar eens voor gaan zitten. Ik werd er meteen mee geconfronteerd dat het ook eigenlijk gemakkelijker is om op reis het uitzicht te schetsen, want bij je eigen pand zie je genadeloos de punten waarop je in je tekening een loopje neemt met de werkelijkheid. Maar het was aangenaam om voor de verandering eens naar je eigen leefomgeving te staren... 

Dit was overigens niet de eerste keer, onderstaand een oudere tekening, destijds met het uitzicht op een zomerse avond vanaf de bank in onze vers aangelegde tuin. 

Sketches of Scotland

Vorige zomer hielden we het nauwelijks uit in een bloedheet Italië. De kinderen wilden graag een koelere bestemming - daar wisten we wel wat op. Dit jaar dus Schotland en inderdaad, we hebben een flinke hittegolf overgeslagen. Het hoogtepunt was toch wel het eiland Mull, waar we bij toeval aan de prachtige minder toeristische zuidkant belandden, met schapen op de weg en zeehonden rustend op de rotsen in de baaien. Dat vroeg om een tochtje met mijn Moleskine en balpen. Het eerste plaatje was een prachtig gestrand (?) bootje vlak naast ons huis, het tweede het dichtbij gelegen dorpje Bunessan, met typische Schotse huisjes naast een schattig eenvoudig kerkje, en het derde ons uitzicht, dat werkelijk geen moment hetzelfde was, naar gelang de weersomstandigheden en het moment van de dag. Ik had ook een 'bullet journal' bij me, waarvan ik eerlijk gezegd niet zo goed begreep wat de bedoeling was. Uiteindelijk werd het een soort plakboek voor treinkaartjes en bieretiketten, met hier en daar een schetsje van ons uitzicht met een greep uit de bak kleurpotloden van de kinderen. Hiertussen ook een plaatje van ons eerdere uitzicht in de highlands, in het dorpje Tomintoul. Dat uitzicht was voortdurend in beweging: er sprong een konijn langs, er ging een paard voor staan of er begon een jonge koe een staarwedstrijd. Dat bedoelen ze in het Frans met het mooie onvertaalbare woord 'dépaysement'. 

De heks en de kerk

Zo loop je op een mooie lente-ochtend door Bratislava het nog stille oude centrum door en later aan de andere kant van de snelweg die de stad wreed doorklieft op de hellingen richting het slot dat de stad domineert. Voor de Slowaken is het een feestdag, bevrijdingsdag, wat naar gelang het tijdperk en de politieke overhand verschoven is van door de Russen naar door de Amerikanen; wel altijd van de Duitsers. Het is een feestdag maar toch wordt er achter mij driftig getimmerd en geslepen op de steigers langs de muren rond het kasteel. Gegrepen door het vredige tafereel van dit kleine kerkje met op de achtergrond het stadscentrum, besluit ik in het hotel mijn moleskine te gaan halen. Voor de Sint-Nikolaaskerk staat een bronzen standbeeld van een (overigens ravissante) heks omringd door kraaien en een uil. Haar ranke vormen staan in mooi contrast met het sobere kerkje erachter. En dat op zijn beurt weer met de uitbundig vergulde torenspits van de kathedraal beneden. Het is niet onopgemerkt gebleven. 

Porte Dijeaux revisited

Ik grijp in een hotelkamer wel vaker mijn Moleskine om het uitzicht op te krabbelen. Dat onze hotelkamer in Bordeaux bij het Place Gambetta vlak boven een terras was gesitueerd was laat in de avond niet zo'n best idee, maar verder was het een feestelijk gezicht om vanuit het raam uit te kijken op de Porte Dijeaux. En ik heb natuurlijk niet de kans voorbij laten gaan om hem na te tekenen.

Nu wil het geval dat ik eind vorige eeuw een strip heb gemaakt die zich afspeelde in Bordeaux en waarin de hoofdpersonen ook rond het Place Gambetta liepen. Ik heb toen nog keurig met een geodriehoek de Poort nagetekend van een foto, dat zich enigszins wreekt in het gebrek aan detail. Als detail loopt er een gast op de voorgrond met een t-shirt van Noir Désir, een band die uit Bordeaux komt. Dat was nog voordat ze een hit in Nederland hadden met Manu Chao. En ook voordat Bertrand Cantat als moordenaar te boek stond. Er is veel water door de Garonne gestroomd in de tussentijd. Maar voor een stadspoort die er staat sinds 1748 is dat een vloek en een zucht...

Sur le pont de Poissy...

Poissy is een voorstad van Parijs waar ik beroepshalve regelmatig kom. Typisch zo'n plek waarvan je in tweede instantie pas beseft dat het een eeuwenoud stadje is dat gaandeweg is opgeslokt door de metropool. En die verrassend pittoreske gedeeltes heeft. Zoals de oude brug, waarnaast ik een aardig hotel heb gevonden. Het is een fraaie middeleeuwse brug die na eeuwen gediend te hebben als overgang over de Seine (die bij Poissy vrij breed is) de bombardementen van de Tweede Wereldoorlog niet te boven is gekomen. Tegenwoordig is het een halve brug die doodloopt vlak na de oever - een beetje als de brug van Avignon, maar dan zonder de internationale bekendheid. Het is een geliefde hangplek voor de plaatselijke jeugd met transistoren en ongetwijfeld joints, maar ziet er ondanks de onbruik en de vegetatie die er hier en daar uit is ontsproten nog steeds prachtig uit. Van de week had ik een hotelkamer met uitzicht op de brug en greep ik direct naar mijn balpen en mijn Moleskine. Het was een schets met een deadline, want ondertussen viel de avond en werd het zicht steeds beperkter. Maar in die tijd gebeurde er ook van alles: de lantaarns gingen aan, er zwommen ganzen onder een boog door en er kwam een man met een lange jas en een hoed fotogeniek over het water staan staren. Alsof ze erom vroegen om in de tekening te worden opgenomen. Het zou werkelijk zonde zijn geweest om dat te niet te doen...  

Tuscan holidays...

Ik had op vakantie mijn moleskine weer mee om het uitzicht te tekenen bij ons vakantieverblijf. Ons eerste adres bevond zich even voorbij Siena, in een prachtige omgeving met een weids uitzicht over een dal met zonnebloemen. Het moment van de tekening was de vallende avond, toen alles aan het bijkomen was van heftig onweer en stortregens die onze berg hadden uitgekozen als epicentrum. 

Vervolgens zaten we vlakbij Florence, en onderstaande tekening maakte ik met de brandende zon op mijn rug en benen, terwijl het zweet werkelijk overal gutste. Het was bijna avond, maar koelte was nog ver te zoeken...

Dit was een agriturismo dat bestond uit een klein straatje met gewezen arbeidershuisjes, die gaandeweg waren verbouwd tot accommodaties voor toeristen. Vooral de oude waterput voor ons huis vond ik fascinerend, dus een aparte tekening waard. In het huis voor de pomp woonde nog een oude dame van 86, die geboren was in de straat en waarschijnlijk nooit ergens anders had gewoond. De pomp was haar vaste stek om 's ochtends te wachten op de bakker die langskwam met vers brood of op toeristen met wie ze praatje kon aanknopen (al dan niet met zinnig antwoord). De stoel naast het stenen bankje haalde ze trouwens weg toen ik aan het tekenen was. Erna verzuchtte ze dat ze opzag tegen de winter, als alle huizen om haar heen leeg waren, dat haar man ook alweer zes jaar geleden overleden was, dat de put sindsdien ook al niet meer dienst deed en nog wat dingen die ik niet volledig kon volgen, maar waar ik instemmend op knikte. En ook wij gingen weer, maar ik nam een eigen indruk van haar vaste plekje mee naar huis. 

Dag huis...

Verhuizen doen we niet vaak, dus als het voorkomt, moet er goed uitgepakt worden met de verhuiskaart. Zeker als je vanuit een modern gebouw uit begin deze eeuw verhuist naar een gebouw dat ruim veertig jaar eerder het toppunt van modern was. Een uitstekende gelegenheid dus om beide gebouwen in één plaatje te verenigen. En vooruit, als we toch bezig zijn, laten we dan ook nog maar eens een oude speelkaart van stal halen...

House with a view...

Op een laatste avond van de vakantie, wat beter te doen dan in de schemering plaats te nemen en het magistrale uitzicht te schetsen, terwijl de avond langzaam valt, die de details steeds meer aan het oog onttrekt? Een uitzicht tekenen met alleen bomen, struiken en heuvels bleek nog best een uitdaging, want hoe maak je het verschil tussen bomen onderling, gekapte stukken en groene grasweiden, in wat de Fransen zouden noemen verscheidene 'déclinaisons de vert'? Het was een feestdag in Frankrijk, van achter de heuvels weerklonk zacht de muziek uit het nabijgelegen stadje (covers van France Gall en Michel Berger), terwijl vlak boven me de vleermuizen driftig langsschoten. De vliegende vorm in de lucht is dus geen diepzinnige toespeling naar Maria Hemelvaart, maar een poging die snelle vluchten ook te vangen in mijn tekening. 

Churchyard

"Through the churchyard I wandered / Sat for a spell there and I pondered"... Deze zinnen van grote held Nick Cave kabbelden door mijn hoofd bij het maken van deze tekening. Al zat ik er langer dan "a spell", het bleek frustrerend lastig om dit op zich eenvoudige kerkje goed te tekenen, tijdens mijn wandeling na het avondeten in het dorpje Magor in Zuid-Wales. Uiteindelijk zijn de schots en scheve grafstenen grotendeels van het blad afgevallen. Maar het was goed toeven daar, onder een boom in het avondlicht, temidden van deze onmiskenbare Britse landelijkheid. 

Het mooiste meisje van de Jardin du Luxembourg

Een warme middag in mei in de Jardin du Luxembourg. Je zit met je voeten in de vijver en moet constateren dat de schets die je gemaakt hebt geen succes was; je hebt geen geduld voor gebouwen en daken. Je loopt wat rond en dan zie je haar: dromerig leunend op één been, de blik naar beneden gericht, een subtiele, voldane glimlach op haar lippen. Perfecte gratie in schril contrast met de fallische obelisk waar ze tegenaan leunt. De negentiende-eeuwse senator die geëerd wordt met het beeld kent niemand meer. Maar hij heeft vast iets goeds gedaan, want hij kreeg het mooiste meisje van het park. Ze staat er ongetwijfeld al meer dan een eeuw, ze had van alles langs kunnen zien komen als ze haar blik niet in mysterieuze tevredenheid naar beneden had gewend. Net zoals de vele passanten haar nauwelijks zien. Zodra ze op papier staat weet je het zeker: je zult hier niet meer kunnen lopen zonder ook even langs haar te lopen... 

Bunker beach

Tijdens onze vakantie aan de Deense Noordzeekust was ik buitengewoon geïntrigeerd door de bunkers op het strand, die er verlaten bijlagen, schots en scheef als aangespoelde wrakken. Ik heb mijn eigen Dodenherdenking geïmproviseerd bovenop een van die bunkers, naast de plek waar volgens mij ooit een kanon is vastgeschroefd. Toen ik er ook was op Bevrijdingsdag, heb ik de pen ter hand genomen en enkele opgetekend. In al hun verlatenheid deden ze me denken aan antieke tempels. Ze waren onbegaanbaar omdat ze veelal volgelopen waren met zand. Maar binnen stonden de zware stalen deuren nog half open, alsof de Duitse eenheden overhaast vertrokken zijn (wat waarschijnlijk niet ver van de waarheid is...).  Nu vormen ze een bizar decor voor badgasten en strandplezier; gelukkig was het seizoen nog niet begonnen. 

En als ik dan toch bezig was, heb ik er ook nog maar een muizenschedeltje dat mijn zoontje gevonden had aan toegevoegd, als ultiem Memento mori... 

Panthéon

Ik vind daken in Parijs uitermate fascinerend. Ik kan lang staren naar de wirwar van schoorstenen, antennes en dakkapellen, die een stad op zich vormen. Een prachtig contrast met de strakke, strenge architectuur van het Panthéon, vooral als je beide voorhanden hebt als uitzicht vanuit je hotelkamer op de zesde etage. 

Paris Luxembourg

Als ik dan toch bezig ben, en wat tijd vrij heb in Parijs, dan meteen maar aan de bak met een van mijn favoriete plekjes aldaar - en een moeilijk gebouw. Veel details, pilaren, vensters, ornementen, dan komt het er meer dan ooit op aan om dan selectief te zijn wat je wel en vooral niet tekent. Niet mijn sterkste kant... Met als bijkomende uitdaging de parkwachter die me (nochtans beleefd) sommeerde mijn stoel terug te zetten waar hij vandaan kwam, dus de tekening noodzakelijkerwijs afgemaakt met de voetjes in het water... 

Bij terugkomst na een knus diner in een klein Parijs' restaurantje ook nog een gooi gedaan naar het curieuze uitzicht vanaf de vijfde verdieping: van de classicistische grandeur van Parijs naar de willekeurige waanzin van dakkapellen, schoorstenen en antennes. De avond viel, dus het was een creatieve race tegen de klok, met een uitzicht dat elke minuut iets minder zichtbaar werd...

Carnet de vacances

Om mijn recente ambitie als Moleskine-toerist kracht bij te zetten heb ik tijdens de vakantie ook maar af en toe de pen ter hand genomen. Wederom kan tekenen erg leerzaam zijn, ook bij een plek waar je al tien jaar op gezette tijden komt. Hoe goed ken je het werkelijk? Voor de overzichtstekening had ik in elk geval een tweede poging nodig... 

En wat te doen als de regen met bakken uit de hemel komt? Raam open, stoeltje erin, Moleskine erop en tekenen maar. Fragment of a rainy day... 

Carnet de voyage

Laatst las ik ergens dat in deze tijd van snelle kiekjes op Facebook eigenlijk niemand meer echt registreert wat hij/zij gezien heeft, zeker niet als er een foto van is genomen. De beste manier om goed te kijken is tekenen. Een open deur, maar ik heb het ter harte genomen. Ik ben nooit een fervente reistekenaar geweest, maar heb de laatste tijd wel steevast een Moleskine bij me. En ja, als op een zomerse ochtend de zon weldadig schijnt op het balkonnetje van je kamer op de zesde verdieping van het Majestic Plaza, dan is het eigenlijk zonde om er niet even goed voor te gaan zitten. Deze kerk is bij lange na niet het meest indrukwekkende gebouw van Praag, maar was een goed object om na te krabbelen. Al was het maar om te herinneren waar het met tekenen voornamelijk om draait: goed kijken.