Van de dingen die voorbij gaan...

In Normandië zaten we vlak bij een deel van de kust die bekend stond om zijn kleiwanden waar veel fossielen in te vinden zijn, een ware hotspot voor archeologen. De opmerking in deze cartoon is dan ook letterlijk uit het leven gegrepen... Wel was het nog best even puzzelen om de grap op een goede manier op één plaatje te krijgen, maar dat was snel opgelost, dankzij het meisje dat al vanaf de schets met gepaste desinteresse het middelpunt van de belangstelling opeist. Daarom doen we nog maar even de schets en de zwartwit-versie erbij. No offense aan de oudere abonnees natuurlijk... 

 

Vacances en France

Waren we na maanden thuis werken net gewend aan het idee dat we niet op vakantie zouden gaan, gingen we plotseling toch. De moleskine ging natuurlijk ook mee, om ter plekke de omgeving nog iets beter in me op te nemen. Zo ga je bijvoorbeeld toch anders kijken naar het huis waar je al jaren hebt verbleven en door en door denkt te kennen... 

Eerder waren we in Normandië, waar ik onder meer erg gecharmeerd was van deze protestante kerk meteen aan het strand. Het bleek dat het origineel was weggevaagd in de slag om Normandië; het was een juiste keuze om niet hetzelfde kerkje terug te bouwen, maar om te kiezen voor een modernere variant. Ook leuk om gezeten op het strand aan de praat te raken met een locale dame die via deze kerk haar beide ouders heeft begraven... 

Elders in het stadje was een lekker uitbundig fin-de-siècle-gebouw, dat ongetwijfeld ooit een luxe hotel en/of casino is geweest. De tekening van de toren liet me onbevredigd achter, maar mijn zoon vindt hem best goed, dus vooruit... 

 

Porte Dijeaux revisited

Ik grijp in een hotelkamer wel vaker mijn Moleskine om het uitzicht op te krabbelen. Dat onze hotelkamer in Bordeaux bij het Place Gambetta vlak boven een terras was gesitueerd was laat in de avond niet zo'n best idee, maar verder was het een feestelijk gezicht om vanuit het raam uit te kijken op de Porte Dijeaux. En ik heb natuurlijk niet de kans voorbij laten gaan om hem na te tekenen.

Nu wil het geval dat ik eind vorige eeuw een strip heb gemaakt die zich afspeelde in Bordeaux en waarin de hoofdpersonen ook rond het Place Gambetta liepen. Ik heb toen nog keurig met een geodriehoek de Poort nagetekend van een foto, dat zich enigszins wreekt in het gebrek aan detail. Als detail loopt er een gast op de voorgrond met een t-shirt van Noir Désir, een band die uit Bordeaux komt. Dat was nog voordat ze een hit in Nederland hadden met Manu Chao. En ook voordat Bertrand Cantat als moordenaar te boek stond. Er is veel water door de Garonne gestroomd in de tussentijd. Maar voor een stadspoort die er staat sinds 1748 is dat een vloek en een zucht...

Sur le pont de Poissy...

Poissy is een voorstad van Parijs waar ik beroepshalve regelmatig kom. Typisch zo'n plek waarvan je in tweede instantie pas beseft dat het een eeuwenoud stadje is dat gaandeweg is opgeslokt door de metropool. En die verrassend pittoreske gedeeltes heeft. Zoals de oude brug, waarnaast ik een aardig hotel heb gevonden. Het is een fraaie middeleeuwse brug die na eeuwen gediend te hebben als overgang over de Seine (die bij Poissy vrij breed is) de bombardementen van de Tweede Wereldoorlog niet te boven is gekomen. Tegenwoordig is het een halve brug die doodloopt vlak na de oever - een beetje als de brug van Avignon, maar dan zonder de internationale bekendheid. Het is een geliefde hangplek voor de plaatselijke jeugd met transistoren en ongetwijfeld joints, maar ziet er ondanks de onbruik en de vegetatie die er hier en daar uit is ontsproten nog steeds prachtig uit. Van de week had ik een hotelkamer met uitzicht op de brug en greep ik direct naar mijn balpen en mijn Moleskine. Het was een schets met een deadline, want ondertussen viel de avond en werd het zicht steeds beperkter. Maar in die tijd gebeurde er ook van alles: de lantaarns gingen aan, er zwommen ganzen onder een boog door en er kwam een man met een lange jas en een hoed fotogeniek over het water staan staren. Alsof ze erom vroegen om in de tekening te worden opgenomen. Het zou werkelijk zonde zijn geweest om dat te niet te doen...  

House with a view...

Op een laatste avond van de vakantie, wat beter te doen dan in de schemering plaats te nemen en het magistrale uitzicht te schetsen, terwijl de avond langzaam valt, die de details steeds meer aan het oog onttrekt? Een uitzicht tekenen met alleen bomen, struiken en heuvels bleek nog best een uitdaging, want hoe maak je het verschil tussen bomen onderling, gekapte stukken en groene grasweiden, in wat de Fransen zouden noemen verscheidene 'déclinaisons de vert'? Het was een feestdag in Frankrijk, van achter de heuvels weerklonk zacht de muziek uit het nabijgelegen stadje (covers van France Gall en Michel Berger), terwijl vlak boven me de vleermuizen driftig langsschoten. De vliegende vorm in de lucht is dus geen diepzinnige toespeling naar Maria Hemelvaart, maar een poging die snelle vluchten ook te vangen in mijn tekening. 

Het mooiste meisje van de Jardin du Luxembourg

Een warme middag in mei in de Jardin du Luxembourg. Je zit met je voeten in de vijver en moet constateren dat de schets die je gemaakt hebt geen succes was; je hebt geen geduld voor gebouwen en daken. Je loopt wat rond en dan zie je haar: dromerig leunend op één been, de blik naar beneden gericht, een subtiele, voldane glimlach op haar lippen. Perfecte gratie in schril contrast met de fallische obelisk waar ze tegenaan leunt. De negentiende-eeuwse senator die geëerd wordt met het beeld kent niemand meer. Maar hij heeft vast iets goeds gedaan, want hij kreeg het mooiste meisje van het park. Ze staat er ongetwijfeld al meer dan een eeuw, ze had van alles langs kunnen zien komen als ze haar blik niet in mysterieuze tevredenheid naar beneden had gewend. Net zoals de vele passanten haar nauwelijks zien. Zodra ze op papier staat weet je het zeker: je zult hier niet meer kunnen lopen zonder ook even langs haar te lopen... 

Panthéon

Ik vind daken in Parijs uitermate fascinerend. Ik kan lang staren naar de wirwar van schoorstenen, antennes en dakkapellen, die een stad op zich vormen. Een prachtig contrast met de strakke, strenge architectuur van het Panthéon, vooral als je beide voorhanden hebt als uitzicht vanuit je hotelkamer op de zesde etage. 

Paris Luxembourg

Als ik dan toch bezig ben, en wat tijd vrij heb in Parijs, dan meteen maar aan de bak met een van mijn favoriete plekjes aldaar - en een moeilijk gebouw. Veel details, pilaren, vensters, ornementen, dan komt het er meer dan ooit op aan om dan selectief te zijn wat je wel en vooral niet tekent. Niet mijn sterkste kant... Met als bijkomende uitdaging de parkwachter die me (nochtans beleefd) sommeerde mijn stoel terug te zetten waar hij vandaan kwam, dus de tekening noodzakelijkerwijs afgemaakt met de voetjes in het water... 

Bij terugkomst na een knus diner in een klein Parijs' restaurantje ook nog een gooi gedaan naar het curieuze uitzicht vanaf de vijfde verdieping: van de classicistische grandeur van Parijs naar de willekeurige waanzin van dakkapellen, schoorstenen en antennes. De avond viel, dus het was een creatieve race tegen de klok, met een uitzicht dat elke minuut iets minder zichtbaar werd...

Carnet de vacances

Om mijn recente ambitie als Moleskine-toerist kracht bij te zetten heb ik tijdens de vakantie ook maar af en toe de pen ter hand genomen. Wederom kan tekenen erg leerzaam zijn, ook bij een plek waar je al tien jaar op gezette tijden komt. Hoe goed ken je het werkelijk? Voor de overzichtstekening had ik in elk geval een tweede poging nodig... 

En wat te doen als de regen met bakken uit de hemel komt? Raam open, stoeltje erin, Moleskine erop en tekenen maar. Fragment of a rainy day... 

Marianne

Je eerste vergeet je nooit meer. Mijn eerste was een Française, lelieblank en temperamentvol. Haar soortnaam was Citroën AX, maar ik noemde haar Marianne. Toen ik haar kocht, in het laatste jaar van de twintigste eeuw, was ze eigenlijk al een museumstuk: ze had vier versnellingen, een handmatige shoke (waarvan de beheersing me een maandje bloed, zweet en tranen heeft gekost), slechts één zijspiegel en geen achterruitwisser. Ze woog 637 kilo, want bij de AX hoefde je van de carrosserie (en daarmee de kreupelzone) niet te veel te verwachten. Maar ik was maar wat gelukkig met mijn teerbeminde metgezellin. In een tijd dat iedereen om ons heen ons voorbij stoof met cruise control, ABS en airbags, bevonden Marianne en ik ons in een tijdsvacuüm dat volledig toebehoorde aan een ander tijdperk.

            We zijn twee jaar en acht maanden samen geweest, maar in mijn hoofd lijkt het veel langer. Misschien omdat we veel doorstaan hebben in die tijd: na een paar maanden trok ik haar pook uit de kom, ik heb haar ooit afgesloten met de sleutel nog in het contact, we hebben eens met een doorgebrande bougie langs de A10 gestaan en verder had ze veel te lijden onder mijn onervarenheid. Zo had ik op een onbewaakt ogenblik een motorrijder in mijn linkerportier (waarna het raam niet meer open kon, totdat ik hem liet vervangen) en heb ik het eens gepresteerd om op de A4 een lang stuk honderd te rijden met de handrem er nog op (want het lampje was stuk). Daar staat tegenover dat ze in die tijd al een keer of drie klinisch total loss is verklaard, maar ik haar telkens weer liefdevol heb laten oplappen. Totdat het echt niet meer ging…

            Achteraf gezien was het een waardig afscheid om nog even met haar terug te zijn geweest in haar geboorteland. Met de autoslaaptrein, want we wilden haar het hele stuk rijden niet aandoen. Terecht, zo bleek, want al reed ze met een dartele drift door de Languedoc, op een kwade dag viel bij Sérignan haar uitlaatpijp eraf. Zodra we doorhadden dat er geen motorrijder achter ons zat maar dat de herrie afkomstig was van Marianne, zetten we haar aan de kant, om hulp te vragen bij een nabijgelegen camping. De campingbaas wist van wanten: hij had een vriendje bij de sloop en een ander vriendje bij een garage in de buurt, zodat we voor een prikkie onze reparatie zwart konden regelen. Al zat daar de adder onder het gras: diep in de binnenlanden was pinnen utopisch, zodat we moesten lopen naar het dichtstbijzijnde stadje en met de taxi terug, om nog op tijd te zijn voor de sluiting van de garage. Maar dan had je ook wat, ze reed daarna weer tierig door het heuvelachtige landschap. Zoals gezegd, achteraf gezien was het een waardig afscheid. Enkele maanden later bezweek ze definitief aan inwendige bloedingen en eindigde ze als orgaandonor op een non-descripte sloop. Haar nummerborden en 'chevrons' heb ik plechtig meegenomen als aandenken en moet ik nog ergens hebben. Er zijn nadien er nog anderen gevolgd, die zonder uitzondering beter waren uitgerust, comfortabeler en moderner waren. Maar zoals met Marianne wordt het toch nooit meer.

Phone home...

Wat een jaar in Parijs tot nu toe. Ik was er een dag voor Charlie Hebdo, en nu dus ook een dag voor die fatale vrijdag de dertiende november. Vanochtend, bij het tekenen met mijn dochter tijdens judo van mijn zoon, ging het toch als vanzelf een bepaalde kant op. Waarom E.T. uit mijn pen rolde is voer voor psychologen, maar ik begrijp meer dan ooit dat hij naar huis wil bellen... (En laten we in onze steunbetuigingen aan Parijs ook denken aan Beiroet, Aleppo en alle andere brandhaarden verder van huis).

Antigone

Tijdens mijn studie stond mijn tekenen op een bijzonder laag pitje. Des te ironischer dus dat ik later wel illustraties heb gemaakt voor mijn lief, toen die bezig was. Waar de omslag van mijn eigen scriptie saaier dan saai was, heb ik voor haar destijds deze illustratie gemaakt. Haar scriptie ging over het immer fascinerende toneelstuk Antigone, in de bewerkingen van respectievelijk Jean Cocteau en Jean Anouilh.

In dezelfde categorie: een illustratie voor haar werkstuk over heldinnen in de literatuur en kunst (ik weet nog dat mijn verdere bijdrage vooral bestond uit het aandragen van Ripley uit Alien)...

Rodin

De denker van Rodin is altijd een dankbaar embleem voor een illustratie. In dit geval bij een artikel over Franse puzzels. Heeft hij ook wat te doen tijdens het overpeinzen...

De dichter in Parijs

Welbeschouwd is de dichter eigenlijk mijn enige terugkerende personage. Hier een aflevering uit de oertijd, voor het blaadje van de faculteit Frans destijds. Het gedicht is van Stéphane Mallarmé en ging meen ik over een waaier. De woorden van de Française bleken overigens niets minder dan profetisch: vele jaren later baarden ze zeer veel opzien, toen ze gebruikt werden door de toenmalige president Nicolas Sarkozy...

Die Sacré-Coeur heb ik in die tijd overigens nog lekker lui gebruikt voor een illustratie. Waarom moeilijk doen als het gemakkelijk kan?

Ze Yann Fillioux fan club

In mijn jaren dat ik werkzaam was bij het Cognac-huis Hennessy, bracht ik mijn vrije uurtjes vaak door met tekenen. Het boegbeeld van het bedrijf was de toenmalige maître de chai Yann Fillioux, die natuurlijkerwijs het onderwerp van mijn tekeningen werd. Zo ontstonden de mild satirische cartoons van Ze Yann Fillioux fan club, die de keldermeester het middelpunt maakte van een heuse fanclub. Zo heb ik in die tijd een t-shirt laten drukken dat gretig aftrek vond en zelfs twee maal een kerstkaart van hem getekend. Ik heb de man nooit ontmoet, maar de cartoons werden met groot enthousiasme regelmatig in het geniep bekeken...

During my years at Cognac company Hennessy, I spent my free hours drawing cartoons. I ended up creating a fan club for the maître de chai Yann Fillioux, whom I depicted in a few mildly satirical cartoons. I even went so far as having t-shirts printed and made two Christmas cards depicting him. I never had the honour to meet him, but the cartoons enjoyed a lot of secret popularity in the company...

Par(ad)is?

Ik kan het hier nu ruiterlijk toegeven: het was een wat ambitieuze onderneming om voor de Parijs-special van En Route een strip te maken. De herinnering in kwestie was snel gevonden (een leuke herinnering is niet interessant en zo vaak heb ik nou ook weer niet de blues gehad in Parijs), maar de uitvoering had nogal wat voeten in de aarde. Vooral toen mijn computer onderweg photoshop niet meer bliefde. Het had mijn eerste strip moeten worden die met de computer ingekleurd was, maar het werd gewoon weer ecoline. Noem het poetic justice, overmacht, of 'computer says no'...

Elfentoren

Sommige opmerkingen zijn zo leuk dat je er gelijk een cartoon in ziet. Autobiografisch dus, op het kleine detail na dat ik nog nooit met haar in Parijs ben geweest. Daar kreeg ik tijdens het tekenen wel ontzettend veel zin in...

Sur le pont d'Avignon...

Een illustratie bij een artikel over Franse kinderliedjes. Blijft riskant, deze brug tekenen zonder zelf ooit in Avignon geweest te zijn. Het 'vintage' effect heb ik bij elkaar gephotoshopt met een uitgescheurd papiertje en een ingescande bladzijde uit een 19de-eeuwse Zola (La Terre uit 1878, voor wie het wil weten).

Mon légionnaire...

Illustratie bij een artikel over Latijnse invloeden in het Frans. Ik was met allerlei vergezochtere dingen bezig, maar ben toch maar gebleven bij een tamelijk voor de hand liggend plaatje (ik had ooit al iets soortgelijks gemaakt met een Griek). Wat uitrusting betreft ben ik iets afgeweken van mijn historische bronnen (o.m. Bert Bus). Ik ben te veel opgegroeid met hoe de Romeinen eruit zagen bij Uderzo. Ik moest me ook erg inhouden om de tuniek niet groen te maken...

Cognac

Ik weet niet meer precies wat het onderwerp was van het artikel waar ik deze illustratie voor heb gemaakt, maar het kan niet anders dan dat ik het er bij de haren bijgesleept heb. Dit plaatje is gebaseerd op een herinnering uit mijn good old Cognac days, toen ik in een van mijn Franse rondleidingen een memorabele verspreking maakte. Voor degenen die het Frans niet machtig zijn: in plaats van een ketel verwarmd door een naakte vlam werd het door een naakte vrouw. Een van mijn collega's had destijds nog een tekening gemaakt van een naakte vrouw onder de ketel. Jammer dat ik die niet bij de hand heb om erbij te zetten. (Mijn experiment met nat in nat werken voor de achtergrond was overigens niet voor herhaling vatbaar...).